Buro Prinor

Presentatie, Informatie, Organisatie

Zelfvertrouwen bij kinderen


Voor jonge kinderen is het belangrijk een flinke dosis zelfvertrouwen te krijgen om te kunnen opgroeien tot autonome personen. Voor ouders en voor leerkrachten kan dat soms lastig zijn. Ik zag bij één van mijn dochters een leerkracht de mist ingaan. Hoewel hij mijn dochter complimenteerde en prees, werd op dat zelfde moment het zelfvertrouwen van een klasgenootje compleet de grond in geboord. De leraar stelde namelijk steeds dezelfde vraag aan het klasgenootje, maar die wist het antwoord niet. Mijn dochter mocht het antwoord dan geven en deed het elke keer goed. Maar het klasgenootje bleef het antwoord schuldig , want het kreeg geen enkele uitleg bij de vraag en het juiste antwoord.

 

Als ouder heb ik gemerkt dat het lastig is iets aan je eigen kinderen te leren wat voor jezelf heel simpel is. Zo probeerde ik mijn dochter te helpen met de automatisering van optellen en aftrekken tot en met 10. Met tien stiften in mijn hand verdeelde ik de stiften steeds op een andere manier tussen mijn twee handen en zei daarbij; tien is vier en zes, dus vier en zes is tien. Tien eraf vier is zes, dus tien eraf zes is…? In de hoop dat mijn dochter dit zou aanvullen wachten ik met antwoord geven, maar op het gezicht van mijn dochter stond alleen één groot vraagteken. Hoe kon dat nou? Waarom zag zij niet, wat voor mij zo simpel was. Haar wiskundig inzicht, of juist het gebrek eraan, maakte dat zij mij absoluut niet kon volgen. Dat kon best frustrerend zijn, want lag het nu aan mijn manier van uitleggen? Gelukkig heb ik haar op de Middelbare school wel kunnen helpen met wiskunde en heeft ze ondanks haar laag wiskundig inzicht haar diploma gehaald doordat ze op andere gebieden wel voldoende inzicht, kennis en capaciteit had. Maar hoe makkelijk was het toen geweest om haar dom te noemen waardoor haar zelfvertrouwen een flinke deuk had gekregen.

Van januari tot begin juli dit jaar heb ik een zesjarig meisje begeleid die een achterstand had op het gebied van tellen, woordenschat en fijne motoriek, maar ook bij alles hulp vroeg aan anderen. Ze was het jongste meisje in een gezin van vier meiden, dus je snapt wel hoeveel moeders zij had. Ze hoefde  maar te kikken en er rende al iemand voor haar. Maar dit had duidelijk een negatief effect. Ze ondernam niet zelf een poging om iets nieuws te proberen, maar zei bij alles: kun jij mij helpen? Wanneer dit zo zou doorgaan, zou bij haar het beeld blijven bestaan dat ze niets alleen kan, maar bij alles hulp nodig zal hebben. Dat zou zeer nadelig zijn voor haar zelfvertrouwen. Ik wilde dat dus zo snel mogelijk proberen te doorbreken.

Ik stelde de ouders voor om langzaamaan een hulpvraag bij haar neer te gaan leggen. Niet met vader, moeder en zussen tegelijk maar beginnen bij de moeder die toch de meeste tijd met haar doorbracht. De instructie luidde dat er wel duidelijk over hulp gesproken moest worden. De moeder zei dus niet ‘Haal eens even de aardappelen voor mij’, maar benadrukte het als hulpvraag: ‘Ik heb jouw hulp nodig. Kun je even de aardappelen halen?’. Op die manier kreeg het meisje, zonder het zelf bewust te merken, het gevoel dat zij ook dingen kan en ook hulp kan bieden. Door deze kanteling van de hulpvraag heeft ze meer het idee gekregen dat ze dingen zelf kan en is ze een stuk zelfstandiger geworden. Haar zelfvertrouwen is flink toegenomen. 

Ook tellen tot tien was een probleem. Het ging nog steeds mis en werd daar ook steeds op gewezen. Ook dat vroeg om een andere aanpak, een positieve aanpak. Ik begon met haar te tellen tot 2. Alleen maar tot 2. Dat kon ze goed. Dus hoefde ik haar nooit op een fout te wijzen. Ik hoefde haar alleen te prijzen dat ze het goed deed. Daarna telde we tot 3. Met spelletjes en opdrachten. Ook dat ging goed. Haar zelfvertrouwen groeide en na een half jaar waren we toe aan tellen tot 10. 

Het zit dus vaak in kleine dingen, dingen die we niet in de gaten hebben, maar die grote gevolgen kunnen hebben, zowel positief als negatief. En daarbij hebben de kleine positieve dingen dan grote positieve gevolgen.

 

Amina Sebbar, september 2014